Ekspert Instytutu Wschodniej Flanki, płk rez. Łukasz Paczesny, uczestniczył w konferencji „Razem, bezpiecznie. Spotkanie koordynatorów ds. bezpieczeństwa”, która odbyła się w dniach 5–6 listopada 2026 r. na Uniwersytecie Łódzkim. Wydarzenie zgromadziło osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo polskich uczelni. W jego trakcie płk Paczesny wygłosił wykład pt. „Aktywność wywiadów na uczelniach publicznych – od badań do informacji”.
Dyskusje podczas konferencji koncentrowały się na ochronie badań naukowych, współpracy uczelni ze służbami oraz reagowaniu w sytuacjach kryzysowych. W swoim wystąpieniu płk Łukasz Paczesny przedstawił sposoby wykorzystywania otwartości środowiska akademickiego przez obce służby wywiadowcze, przede wszystkim chińskie i rosyjskie, do pozyskiwania wiedzy, technologii i kontaktów, a także rozpoznawania możliwości werbunkowych wśród naukowców i studentów.
Analizę zilustrował licznymi przykładami z USA, Niemiec, Estonii i Norwegii, wskazując m.in. na wykorzystywanie kadry naukowej i firm pośredniczących w transferze technologii podwójnego zastosowania (dual-use), prowadzenie ataków phishingowych wymierzonych w naukowców oraz angażowanie studentów w działalność wywiadowczą i rozpoznawczą.
Szczególną uwagę poświęcił chińskiemu systemowi pozyskiwania informacji, którego istotnymi elementami są ustawa o wywiadzie narodowym z 2017 r., nakładająca na organizacje i obywateli obowiązek wspierania oraz współpracy z państwowymi organami wywiadowczymi, koncepcja fuzji cywilno-wojskowej, a także działalność chińskich uczelni zaliczanych do tzw. „Siedmiu Synów Obrony Narodowej”.
W tym kontekście zwrócił uwagę na skalę współpracy polskich uczelni i instytutów naukowych z chińskimi partnerami, w tym na liczne powiązania z uczelniami i podmiotami związanymi z chińskim sektorem obronnym, figurującymi na amerykańskiej Entity List. Stanowi to istotne wyzwanie dla bezpieczeństwa polskiej nauki i ochrony potencjału badawczego.
Podsumowując, płk Łukasz Paczesny podkreślił, że rozwijanie międzynarodowej współpracy naukowej nie powinno odbywać się kosztem bezpieczeństwa. Konieczne jest zatem systematyczne rozpoznawanie i ocenianie ryzyk instytucjonalnych, osobowych i finansowych związanych z relacjami zagranicznymi, przy jednoczesnym zachowaniu otwartości i możliwości rozwoju polskich ośrodków akademickich.
Więcej informacji o konferencji:
