Zachęcamy do lektury przeglądu minionego tygodnia w państwach Europy Środkowo-Wschodniej:
Cyberataki na rumuńską infrastrukturę krytyczną
23 lutego br. Dan Cîmpean, szef Dyrekcji Narodowej do spraw Cyberbezpieczeństwa poinformował o serii cyberataków na wybrane obiekty infrastruktury krytycznej, w tym naftowej, wodnej i energetycznej. Odpowiedzialne za atak grupy hakerskie działające z terytorium Federacji Rosyjskiej skoordynowały ataki w czasie zwiększonego zapotrzebowania na dostawy energii, powiązanego z sezonem zimowym.
Seria cyberataków na rumuńską infrastrukturę krytyczną potwierdza istotną rolę tego państwa w regionalnej architekturze bezpieczeństwa. W ostatnich latach rola Rumunii w regionie rosła nie tylko ze względu na rosnące wydatki na obronność, ale również jako zaplecza dla walczącej Ukrainy.
Reakcja Bułgarii na eskalację konfliktu na Bliskim Wschodzie
Pełniący obowiązki premiera Bułgarii Andrej Gjurow niezwłocznie po rozpoczęciu amerykańskich i izraelskich nalotów na Iran zwołał posiedzenie Rady Bezpieczeństwa, zaś następnie podczas konferencji prasowej poinformował o “braku bezpośredniego zagrożenia” dla państwa. Jednocześnie, w ramach Ministerstwa Spraw Zagranicznych powstał działający całodobowo sztab kryzysowy.
W ramach przygotowań do nalotów na Iran, obserwowano wzmożony ruch amerykańskiego lotnictwa w bułgarskich bazach wojskowych i portach lotniczych, włącznie z tymczasowym zamknięciem lotniska międzynarodowego w Sofii dla ruchu cywilnego. W debacie publicznej szybko pojawiły się głosy wskazujące na potencjalne konsekwencje dla Bułgarii z uwagi na możliwe powiązanie z operacją wymierzoną w Iran (oficjalnie zaprzeczono bezpośrednim związkom). Obecny rząd Bułgarii ma charakter “techniczny” i prawdopodobnie nie będzie chciał w większym stopniu angażować się w trwającą operację przeciw Iranowi, zaś swoje wysiłki skupi na ewakuacji Bułgarów z rejonów zagrożenia.
Czeski rząd i opozycja ze wsparciem dla operacji wymierzonej w Iran
Premier Czech Andrej Babis poinformował za pośrednictwem mediów społecznościowych o wsparciu dla amerykańsko-izraelskich nalotów na Iran i stwierdził, że irański program nuklearny stanowił “zagrożenie dla Czech i Europy”. Podobne stanowisko wyrazili liderzy czeskiej opozycji, w tym partii ODS i TOP09. Wątpliwości co legalności podjętej akcji zgłosił lider Partii Piratów Zdenek Hrib, niemniej nie zakwestionował celów politycznych związanych z operacją.
Podobne stanowisko strony rządowej i opozycyjnej wynika z chęci podtrzymania dobrych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem. Oba państwa są wieloletnimi dostawcami zróżnicowanego sprzętu dla czeskich sił zbrojnych, zaś relacje polityczne od wielu lat – niezależnie od zmian gabinetowych – są jednoznacznie pozytywne.
Plany Estonii udziału w rozwoju bojowego wozu piechoty CV90 Mk IV
Estonia wyraża gotowość aktywnego uczestnictwa w programie produkcji projektu bojowego wozu piechoty CV90 Mk IV(szw. Stridsfordon 90), co świadczy o trwających negocjacjach dotyczących perspektywicznym zakupu kolejnej generacji pojazdów dla sił zbrojnych Estonii. Postuluje się włączenie estońskich firm do łańcucha dostaw – przedsiębiorstw zdolnych do produkcji systemów kamer, okablowania oraz realizacji prac spawalniczych. Producentem pojazdu jest szwedzka firma BAE Systems Hägglunds
Estonia rozważa zakup CV90 Mk IV w perspektywie następnych pięciu lat. Obecnie trwa proces wypracowywania kierunkowej decyzji związanej z planowaniem tego zamówienia. Włączenie przemysłu estońskiego do produkcji komponentów nowej generacji pojazdu mogłoby przyczynić się do przyspieszenia dostaw oraz – co istotne z punktu widzenia Estonii – zwiększenia zaangażowania lokalnego sektora obronnego.
Należy dodać, że Estonia jest stroną projektu wspólnego zakupów CV90 Mk IV wraz z Holandią, Litwą, Norwegią, Szwecją i Finlandią. Dotychczas uzgodniono techniczne porozumienie stanowiące podstawę do dalszej współpracy, jednak zasadnicza umowa zakupowa nie została jeszcze podpisana. Obecnie Estonia eksploatuje wcześniejszą generację pojazdów CV9035 (wariant Mk III z armatą 35 mm). Do tej pory pojazdy CV90 Mk IV zamówiła: Słowacja (152 szt.), Czechy (246 szt.) i Litwa (100 szt.). Docelowa liczba CV90 Mk IV ramach programu wielonarodowego jest ostrożnie szacowana na około 500 sztuk.
Rosyjski dron w cieśninie Øresund
W ostatnich dniach lutego 2026 r. w cieśninie Øresund, stanowiącej granicę morską między Danią a Szwecją, szwedzkie siły zbrojne wykryły rosyjski bezzałogowiec. W tym czasie w porcie Malmö zacumował francuski lotniskowiec atomowy Charles de Gaulle, uczestniczący w ćwiczeniach NATO Orion 26. Dron został namierzony przez szwedzki okręt patrolowy HMS Rapp około 7 mil morskich od lotniskowca, tuż przed wejściem w strefę ochronną. W wyniku natychmiastowej aktywacji systemów walki radioelektronicznej (zagłuszania) bezzałogowiec stracił sterowanie, przestał być widoczny na radarach i nie zdołał zbliżyć się do okrętu.
Incydent, do którego doszło w rejonie tej strategicznej cieśniny Øresund – oddzielającej wody Danii i Szwecji oraz łączącej Morze Bałtyckie z Kattegatem stanowi przykład stosunkowo prostego działania zdolnego poważnie zakłócić ruch morski na akwenie Bałtyku. Tym razem szwedzkie siły zbrojne oficjalnie potwierdziły, że bezzałogowiec wystartował z pokładu rosyjskiego okrętu rozpoznania radioelektronicznego Żigulewsk (ros. Жигулёвск). należąca do Floty Bałtyckiej Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej. Zbudowano ją w latach 80. XX wieku w Stoczni Północnej w Gdańsku na zamówienie ZSRR.
Rosjanie chcą końca wojny w 2026 roku
Rosyjskie ośrodki sondażowe, m.in. WCIOM i Russian Field, pokazują, że większość Rosjan oczekuje zakończenia wojny w 2026 roku; odsetek ten sięga około połowy respondentów. Dane Russian Field wskazują na wzrost liczby osób uznających przebieg „SWO” za nieudany, przy jednocześnie wysokim deklaratywnym poparciu dla Władimira Putina i gotowości zaakceptowania każdego „pokojowego” rozwiązania, które on ogłosi. W publikacjach tych instytucji nie pojawia się otwarta krytyka Putina – niepokój przenoszony jest na „długość konfliktu”, „duże ofiary” i „niepewność”, a wyjścia upatruje się w „negocjacjach na korzystnych dla Rosji warunkach”.
Badania sugerują rosnące zmęczenie wojną przy zachowaniu lojalności wobec przywódcy, co jest typowe dla autorytarnego systemu z silnie kontrolowaną przestrzenią publiczną. Kreml, poprzez państwowe i prorządowe ośrodki badania opinii, może testować gotowość społeczeństwa na scenariusz negocjacyjny, jednocześnie utrzymując narrację o konieczności zakończenia wojny „na korzystnych dla Rosji warunkach”.
Rosja przygotowuje się do strategicznych manewrów „Centrum‑2026”
Na przełomie lutego i marca trwa duży cykl ćwiczeń i sprawdzianów gotowości bojowej na 18 poligonach w Rosji – lądowych, morskich i lotniczych – prezentowany propagandowo jako element przygotowań do strategicznych manewrów „Centrum‑2026”. W rejonie Nowosybirska rozpoczęto kilkudniowe ćwiczenia dowódczo‑sztabowe jednej z dywizji Wojsk Rakietowych Przeznaczenia Strategicznego, obejmujące rozwinięcie sił, marsz kolumn, przejście w najwyższy stopień gotowości, trenowanie wyjścia spod uderzeń oraz maskowanie mobilnych kompleksów rakietowych.
Istotnym elementem cyklu są także ćwiczenia obrony przeciwlotniczej i walki z dronami; w relacjach regionalnych akcentuje się ciągłe dyżury, odparcie ataków i pracę systemów obrony powietrznej nad kilkoma regionami jednocześnie, co ma wzmocnić obraz wysokiej odporności terytorium Rosji na uderzenia z powietrza. Tak zorganizowane i nagłaśniane ćwiczenia służą zarówno realnemu zgrywaniu komponentów SZ FR, jak i demonstracji gotowości przed właściwą fazą manewrów „Centrum‑2026”.
Wojska Rakietowe Przeznaczenia Strategicznego – ćwiczenia alarmowe na Syberii
Regionalny kanał Westi (GTRK Nowosybirsk) informuje o dużych, kilkudniowych ćwiczeniach dowódczo‑sztabowych Wojsk Rakietowych Przeznaczenia Strategicznego (RWSN) w obwodzie nowosybirskim, które rozpoczęły się 28 lutego. Dywizja RWSN została podniesiona do najwyższego poziomu gotowości bojowej: ogłoszono alarm, przeprowadzono rozwinięcie sprzętu i wyjście kolumn w rejon ćwiczeń. Podkreślono, że manewry realizowane są zgodnie z planem Głównego Zarządu Kontroli rosyjskiego Ministerstwa Obrony, co sugeruje element ogólnorosyjskiego cyklu szkoleniowego w RWSN, przy silnym medialnym zaakcentowaniu syberyjskiego zgrupowania i pełnego rozwinięcia dywizji
Taki przekaz wzmacnia obraz wysokiej gotowości strategicznych sił jądrowych Rosji i ma budować wrażenie stałej kontroli oraz sprawności RWSN, szczególnie w kluczowych rejonach Syberii. Akcentowanie formuły „podniesieni po alarmie” i pełnego rozwinięcia dywizji może mieć także wymiar sygnałowy wobec Zachodu, wpisując się w rosyjską praktykę demonstracyjnych ćwiczeń strategicznych z komponentem nuklearnym.
Struktura i kadry SZ FR po czterech latach wojny
Rosyjska publicystyka wojskowa wskazuje, że po czterech latach wojny główne procesy strukturalne w SZ FR to rozbudowa dywizji i armii na bazie dotychczasowych brygad oraz pełne włączanie rezerwowych pułków formowanych w regionach w latach 2022–2023. Ostatnie decyzje nie wprowadzają jakościowo nowych rozwiązań, lecz oznaczają praktyczną realizację wcześniej ogłoszonych planów: ukompletowywanie „papierowych” dywizji, domykanie etatów oraz wciąganie rezerwy kontraktowej w system szkoleń i gotowości bojowej.
Rosyjscy analitycy zwracają uwagę na problem „jakości zasobu”: formalnie SZ FR nadal są w stanie rekrutować żołnierzy kontraktowych, jednak rośnie udział osób słabiej przygotowanych, starszych oraz pochodzących z uboższych regionów, które są głównym zapleczem mobilizacyjnym. Reakcją wojska jest zwiększanie nacisku na szkolenie, intensywniejsze rotacje i rozbudowę systemu zachęt materialnych, co ma kompensować spadek jakości nowego personelu przy zachowaniu deklarowanego woluntarystycznego charakteru naboru.
Ukaz nr 67 rozpoczyna wiosenną kampanię poborową na Białorusi
23 lutego 2026 r. prezydent podpisał Ukaz nr 67 „O zwolnieniu do rezerwy i poborze na służbę zasadniczą, służbę w rezerwie”; dokument wchodzi w życie 25 lutego i uruchamia wiosenną kampanię poborową. Ukaz przewiduje pobór w marcu–maju 2026 r. na służbę zasadniczą i do rezerwy, z wysłaniem poborowych do Sił Zbrojnych i innych formacji do 1 czerwca; typowo obejmuje to około 10 tys. młodych mężczyzn, formalnie jako „rutynowy” pobór, ale zsynchronizowany z trwającą kontrolą gotowości całych sił zbrojnych. Przepisy obejmują mężczyzn, którzy ukończyli 18 lat i nie mają prawa do odroczenia, oraz tych, którzy to prawo utracili; prawo zobowiązuje ich do osobistego odebrania wezwania, stawienia się w wojskowej komendzie uzupełnień, przejścia komisji oraz stawienia się na punkt zbiorczy.
Ukaz wpisuje się w utrzymanie stałej liczebności i uzupełniania rezerwy osobowej w warunkach rosnących wymagań mobilizacyjnych państwa, a jego zsynchronizowanie z kontrolą gotowości może wskazywać na testowanie sprawności całego systemu poboru i rozwinięcia sił. Wymóg osobistego odbioru wezwania i obecności na komisji wzmacnia presję administracyjną na adresatów dekretu, ograniczając pole do legalnego uchylania się od służby
Białoruś militaryzuje granicę z Ukrainą
Państwowy Komitet Graniczny Białorusi oraz kierownictwo służby granicznej ogłosiły na posiedzeniu kolegium, że w 2026 roku na granicy z Ukrainą powstanie pięć nowych kompleksów strażnic granicznych, co ma rzekomo wzmocnić obronę przed „ukraińską agresją”. Jest to kontynuacja programu „Bezpieczeństwo graniczne 2026–2030” oraz programu rozwoju bezpieczeństwa granic Państwa Związkowego 2023–2027; już w 2025 roku utworzono dwie nowe strażnice na odcinkach Mazyra i Brześcia, a część jednostek na południu wzmocniono kadrowo. Statystyki Państwowego Komitetu Granicznego wskazują, że w 2025 roku odnotowano około 60 przypadków naruszenia granicy z Ukrainą, w tym 20 incydentów z użyciem dronów, co stanowi oficjalne uzasadnienie dalszej militaryzacji pasa przygranicznego.
Deklarowane „wzmacnianie obrony” służy nie tylko realnemu uszczelnieniu granicy, lecz także budowaniu narracji zagrożenia ze strony Ukrainy i legitymizowaniu zwiększonej obecności siłowych struktur reżimu Łukaszenki na południu kraju. Rozbudowa infrastruktury granicznej w ramach programów wieloletnich Państwa Związkowego wzmacnia również spójność wojskowo‑bezpieczniową z Rosją i tworzy zaplecze dla potencjalnych wspólnych operacji na kierunku ukraińskim.
Aktualności Instytutu Wschodniej Flanki (IWF):
Dziennik „Rzeczpospolita” opublikował artykuł pt. „Jak zaminujemy granicę z Białorusią i Rosją”, w którym powołuje się na nowy raport Instytutu Wschodniej Flanki. Tekst kilkukrotnie przywołuje publikację IWF pt. „Współczesna wojna minowa. Doświadczenia ukraińskie oraz wyzwania dla Polski i regionu po wyjściu z Traktatu Ottawskiego”. Zachęcamy do lektury całego tekstu na stronie „Rzeczpospolitej”. Pełny raport dostępny jest na stronie IWF.
