Zachęcamy do lektury przeglądu minionego tygodnia w państwach Europy Środkowo-Wschodniej:
Słowacja planuje zakup dodatkowych myśliwców F-16
Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział podczas wizyty amerykańskiego Sekretarza Stanu Marco Rubio w Bratysławie zakup dodatkowych czterech samolotów F-16 – kontrakt na pierwsze 14 szt. został podpisany w 2018 r. i został już w większości zrealizowany. Uzupełnienie słowackiego lotnictwa taktycznego obecny słowacki rząd uzasadnia koniecznością zwiększenia zdolności operacyjnych po przekazaniu Ukrainie samolotów MiG-29. Wspomniana decyzja jest oceniana krytycznie przez bieżące kierownictwo państwa.
Premier Fico wykorzystał wizytę amerykańskiego dygnitarza do przedstawienia szeroko zakrojonego planu współpracy z Waszyngtonem, obejmującego nie tylko kwestie wojskowe, ale również energetyczne (budowa kolejnego bloku jądrowego czy import gazu). Zachowując dystans wobec Kijowa, obecny słowacki rząd stara się poprawić współpracę ze stroną amerykańską i w tym kontekście należy postrzegać upublicznienie planów zakupu kolejnych F-16. Obecnie, nie zapadły jeszcze oficjalne decyzje amerykańskiego rządu, niemniej 11 lutego br. słowackie Ministerstwo Obrony miało formalnie notyfikować chęć zakupu dodatkowych myśliwców.
Ukraina planuje rozwój sieci punktów sprzedażowych uzbrojenia w Europie
Prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił plany utworzenia 10 centrów sprzedażowych w Europie, które mają wspomagać eksport ukraińskiego uzbrojenia do państw partnerskich. Pierwsze biura powstaną w państwach bałtyckich i nordyckich, zaś priorytetowym produktem mają być technologie dronowe, w których ukraiński przemysł obronny specjalizuje się po wybuchu pełnoskalowego konfliktu z Rosją w 2022 r. Pierwsze potencjalne transakcje miałyby pochodzić z nadwyżek produkcyjnych i sprzętu, którego Siły Zbrojne Ukrainy nie są w stanie obecnie wykorzystać na polu bitwy.
Ukraina od ubiegłego roku otwarcie planuje stopniowe luzowanie reżimu eksportowego i wykorzystanie nagromadzonych doświadczeń, rozbudowanego potencjału wytwórczego i badawczo-rozwojowego oraz pozytywną reputację wybranych, testowanych w warunkach frontowych systemów uzbrojenia. Planowane działania mają zmniejszyć doprowadzić do zwiększenia roli produkcji zbrojeniowej w ukraińskiej gospodarce i tworzyć nowe powiązania z państwami zachodnimi w wymiarze bezpieczeństwa. Nieprzypadkowo, priorytetowym polem ekspansji mają być państwa podzielające percepcję zagrożenia ze strony Rosji i wyrażające chęć wykorzystania ukraińskich doświadczeń w modernizacji własnych sił zbrojnych.
Hanwha rusza z budową centrum produkcyjnego w Rumunii
Południowokoreański koncern Hanwha Aerospace zainicjował budowę centrum produkcyjnego w Rumunii, które – zgodnie z podpisanym kontraktem na pozyskanie 54 szt. armatohaubic K9 i 36 szt. wozów amunicyjnych K10 – ma odpowiadać za część działań produkcyjnych i remontowych. Nowy zakład powstanie w mieście Petrești, zaś jego zakres ma obejmować również produkcję bezzałogowców, opancerzonych platform lądowych czy systemów dalekiego zasięgu. Według zapowiedzi producenta, produkcja na terytorium Rumunii ma służyć również realizacji innych kontraktów eksportowych.
Rozwój nowego zakładu produkcyjnego w Rumunii pokazuje, iż południowokoreański koncern posiada duże ambicje rozwojowe na rynku europejskim i nie poprzestaje na dostawach armatohaubic K9 czy wyrzutni K239 w regionie flanki wschodniej i północnej NATO. Ulokowanie dużego zakładu produkcyjnego w Rumunii, pomimo stosunkowo niewielkiego kontraktu na armatohaubice (w porównaniu np. z polskim), stanowi istotne osiągnięcie i może się wiązać zarówno z kolejnymi planami zakupowymi, jak i stosunkowo niskimi cenami energii (istotnymi z punktu widzenia produkcji przemysłowej).
50 Oddzielna Brygada Systemów Bezzałogowych Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (50. ОБрБпС)
Nowa formacja w ramach Wojsk Systemów Bezzałogowych (WSB) MON Rosji, tworzona na bazie brygady „GROM Kaskad” (wcześniej BARS „Kaskad”), ma osiągnąć gotowość do końca 2026 roku i może liczyć kilka tysięcy żołnierzy, działających równocześnie na wielu kierunkach frontu. Brygada obejmuje ponad 10 pododdziałów operatorów różnych klas BSP („Forpost-RU”, „Orion”, „Orlan-10”, „Supercam S150”), jednostki przeciwdronowe,walki radioelektronicznej, łączności, logistyczne, inżynieryjne i medyczne. Główną siłą uderzeniową są drony dalekiego zasięgu „Geran”, „Gerbera”, amunicja krążąca „Lancet”, liczne FPV (w tym światłowodowe), ciężkie koptery, drony przechwytujące, naziemne systemy robotyczne oraz bezzałogowe łodzie motorowe.
Na początku 2026 roku jest to jedyna znana operacyjna brygada tego typu w strukturze WSB ; poza nią funkcjonuje operacyjnie sześć oddzielnych pułków i około dziesięciu oddzielnych batalionów bezzałogowych, Na chwilę obecną nie ma publicznie potwierdzonych planów tworzenia kolejnych brygad (mowa jest ogólnie o zwiększaniu liczebności wojsk bezzałogowych i formowaniu nowych jednostek bez podania ich wielkości i przynależności).
Rosja: masowa operacja służb przeciw nielegalnej broni
W 37 regionach Federacji Rosyjskiej przeprowadzono szeroko zakrojone działania FSB, policji i Rosgwardii wymierzone w nielegalny obrót bronią i materiałami wybuchowymi. Zatrzymano 86 osób, zlikwidowano 19 podziemnych warsztatów zajmujących się produkcją i przeróbkami broni oraz wytwarzaniem improwizowanych ładunków. Z obiegu wycofano 124 sztuki broni palnej (w tym automaty, pistolety, karabiny i granatniki), 36 granatów, ok. 20 kg materiałów wybuchowych oraz ponad 15 tys. sztuk amunicji. Akcja określona przez FSB jako „масштабный рейд” miała charakter ogólnokrajowy i była centralnie koordynowana
Operacja tej skali pokazuje rosyjską determinacje resortów siłowych na uszczelnianiu zaplecza wewnętrznego w warunkach wojny – zarówno w wymiarze bezpieczeństwa publicznego, jak i ochrony infrastruktury krytycznej. Rosnący wolumen nielegalnej broni, częściowo „przeciekającej” z frontu ukraińskiego, tworzy realne ryzyko wzrostu przestępczości z użyciem broni oraz zagrożeń terrorystyczno‑sabotażowych na terenie całej Federacji Rosyjskiej. Uderzenie rosyjskich sił bezpieczeństwa w sieć „podziemnych rusznikarzy” można odczytywać jako prewencyjną reakcję na obawy przed aktywizacją grup sabotażowych, komórek proukraińskich oraz prób tworzenia zbrojnych struktur oporu w regionach peryferyjnych i na terytoriach okupowanych.
Białoruś: dalszy przebieg wiosennej inspekcji sił zbrojnych
Białoruskie Ministerstwo Obrony zapowiedziało „kolejne etapy” inspekcji startujące 2 i 16 lutego br. dla wybranych związków Zachodniego Dowództwa Operacyjnego (ZDO), bez podania sztywnych dat następnych faz. Wiadomo jedynie, że większość związków i jednostek ma przejść do wiosny przez serię „serię nagłych (niezapowiedzianych) zadań sytuacyjnych” a finałem ma być kompleksowe ćwiczenie w zróżnicowanych warunkach środowiskowych, bez wskazanej daty. Białoruskie źródła opisują dalszy bieg inspekcji jako „aktywna faza” trwającą do wiosny, po której nastąpi etap analityczny zakończony podsumowaniem w Sekretariacie Rady Bezpieczeństwa i przedstawienie raportu Alaksandrowi Łukaszence.
Brak twardego harmonogramu sugerują model inspekcji skrojony pod testowanie realnej gotowości mobilizacyjnej i reagowania dowództw na nieplanowane zadania, a nie pod klasyczny pokaz ćwiczeń. Zwieńczenie w postaci kompleksowego ćwiczenia w różnych warunkach środowiskowych wskazuje, że Mińsk chce jednocześnie „sprzedać” operację jako pokaz odporności armii na długotrwałe napięcie oraz wykorzystać wnioski z wojny rosyjsko‑ukraińskiej do korekty planów operacyjnych i modernizacyjnych. Włączenie Sekretariatu Rady Bezpieczeństwa jako końcowego „filtra analitycznego” wzmacnia polityczną kontrolę nad armią i pozwala Łukaszence powiązać wyniki inspekcji z decyzjami doktrynalnymi i kadrowymi w armii białoruskiej.
Ukraińcy w Norwegii zagrożeni działaniami rosyjskich służb specjalnych
Norweski kontrwywiad cywilny (nor. Politiets Sikkerhetstjeneste – PST) ostrzega przed działalnością rosyjskich służb specjalnych prowadzących działania wobec osób z około 100- tysięcznej diaspory uchodźców wojennych z Ukrainy przebywających w Norwegii. Stosowane są różne metody oddziaływania, wykorzystujące naturalne podatności ludzkie. Szczególnie niebezpieczne mają być groźby kierowane wobec rodziny lub w wskazywanie ryzyka utraty majątku znajdującego się na okupowanych przez Rosjan terenach Ukrainy w przypadku niechęci podjęcia współpracy. Ponadto, proponowane są środki finansowe w zamian za przekazywanie informacji.
Zgodnie z oficjalnymi statystykami w Norwegii przebywa ponad 100 000 Ukraińców, z czego około 85 000 przybyło w związku z wybuchem wojny na Ukrainie. Około połowy tej diaspory rozważa powrót do kraju. Rosja traktuje Norwegię jako strategicznego przeciwnika i poprzez zaangażowanie swoich służb specjalnych próbuje z jednej strony uzyskiwać dostęp do wrażliwych informacji w obszarze bezpieczeństwa, a z drugiej prowadzić działania aktywne wobec norweskiego społeczeństwa lub klasyczne działania sabotażowe. Sytuacja tak dużej grupy ukraińskich obywateli, którzy pozostawili w rejonach objętych wojną swoich krewnych i majątek, stwarza znaczące możliwości wpływu i nakłaniania ich do współpracy. Rozpoznanie i udokumentowanie zagrożeń oraz konkretnych zdarzeń na podstawie których norweski kontrwywiad sygnalizuje poważne ryzyko bezpieczeństwa, wskazuje na konieczność przeprowadzenia analiz i podjęcia ewentualnych działań ochronnych także w innych krajach wschodniej flanki NATO. Polska jako kraj z ponad 1.5 milionową diasporą ukraińska, w tym z blisko 1 milionem osób z przyznanym statusem tymczasowej ochrony znajduje się w sytuacji poważnego wyzwania zapewnienia bezpieczeństwa.
Nowe kierunki współpracy Estońskich firm zbrojeniowych
Estońska delegacja przebywała w lutym 2026 r. na targach World Defence Show 2026 w Arabii Saudyjskiej. Podczas wydarzenia nawiązano współpracę pomiędzy estońskim sektorem obronnym a firmami obronnymi z Azji i Bliskiego Wschodu. Podpisano trzy memoranda dotyczące współpracy w zakresie technologii dronowych, systemów autonomicznych oraz szeroko rozumianych technologii cyfrowych. Wśród partnerów znaleźli się Threod Systems (Estonia) i First Shield (Arabia Saudyjska), The Armoured Group (Oman) i DefSecIntel Solutions (Estonia) oraz Hanwha Aerospace Korea Południowa i Frankenburg Technologies (Estonia).
Estonia wykorzystuje swoje kompetencje w zakresie cyfryzacji i technologii dronowych oraz autonomicznych systemów w przewagę konkurencyjną na rynkach międzynarodowych. Zaangażowanie Ministerstwa Obrony Estonii w promowanie oferty estońskich firm świadczy o uznaniu tego obszaru za jeden z ważnych kierunków strategicznych. Dla Estonii jest to zarówno szansa na wzrost przychodów tego sektora gospodarki, jak również promocję i uznanie estońskiej specjalizacji na rynkach światowych.
Aktualności Instytutu Wschodniej Flanki (IWF):
- Dyrektor IWF Piotr Woyke udzielił wywiadu telewizji Polsat News, w którym komentował kontrowersje wokół unijnego programu SAFE i roli jaką potencjalnie może on odegrać w rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego. Cały wywiad do obejrzenia na stronie Polsat News. Ponadto, uczestniczył w podcaście „Pokój z widokiem na wojnę”, poruszając kwestie strategii odstraszania, suwerenności strategicznej Polski i bezpieczeństwie wschodniej flanki NATO. Cały wywiad do obejrzenia na portalu Youtube.
- Członek Rady Programowej IWF, gen. Jarosław Gromadziński opublikował artykuł pt. „Mamy kły, wyszczerzajmy je na Rosję” w tygodniku Newsweek. Generał, omówił w nim najważniejsze tematy dotyczące polskiego bezpieczeństwa i kierunku rozwoju polskich sił zbrojnych, w tym kwestie liczebności sił zbrojnych, rezerw osobowych, a także współpracy ze Szwecją i innymi krajami NATO w regionie Morza Bałtyckiego. Więcej informacji na profilu gen Jarosława Gromadzińskiego na portalu X.
